Posts Tagged ‘authenticiteit’

Op het matje

Friday, January 27th, 2012

Crisismoe ben ik. Of het nu de financiële crisis, de voedselcrisis, of de milieucrisis betreft. Gelukkig kunnen we tussen de crisisberichtgevingen door ook lezen dat een stevige crisis de basis vormt voor hervormingen en nieuwe ontwikkelingen. Als oude zekerheden weg dreigen te vallen, zijn we geneigd terug te gaan naar de basis en van daaruit opnieuw te gaan bouwen. Het grote aanbod van boeken en tijdschriften dat hierop inspeelt wijst op een massale behoefte aan zingeving. Ook bij organisaties zien we deze behoefte.

En al lijkt authenticiteit een cliché geworden, transparantie en eerlijkheid zijn nog steeds kernwoorden. Enerzijds wordt dit ingegeven doordat internet alles vindbaar en deelbaar heeft gemaakt. Social media hebben mensen een krachtige stem gegeven en hen in staat gesteld om organisaties en overheden op het matje te roepen. Anderzijds zoeken organisaties in crisistijd vanuit zichzelf naar echtheid. Het gaat dan niet om echtheid als communicatiesausje, maar om het in contact staan met de drijfveren van de organisatie. ‘Op het matje staan’, noemt Tom Kniesmeijer dit, ofwel zicht hebben op je eigen drijfveren en van daaruit handelen. Merken die op het matje staan volgen hun eigen koers, in plaats van de omgeving als vertrekpunt te nemen.

De TEDX presentatie van Simon Sinec uit 2009 refereert ook aan het belang van het bewust zijn van de organisatiedrijfveren. Hij stelt dat sterke merken zich niet onderscheiden met wat ze doen (what), of hoe ze het doen (how), maar juist waarom ze het doen (why). Als je laat zien waarin je gelooft als merk, zul je mensen aantrekken die daar ook in geloven. Merken die snappen dat authenticiteit en eerlijkheid gaan over dicht bij je kern staan, hebben een streepje voor.

De crisis dwingt merken om zich te heroriënteren op hun kern. Dat kan ertoe leiden dat bedrijfsonderdelen worden afgestoten. Zo zag ik bijvoorbeeld dat Profile Tyrecentre zich nu weer volledig focust op banden. De crisis brengt dus ook iets positiefs: het stimuleert merken om te opereren vanuit hun oorspronkelijke drijfveren. En of dat op economische gronden is of vanuit zingeving, is mij om het even.

Merken in de politiek

Monday, August 23rd, 2010

Femke HalsemaDit redactioneel schreef ik voor Merk en Reputatie, #2, 2010

Was het stempel ‘merk’ in de jaren tachtig voorbehouden aan supermarktproducten. Sinds die tijd heeft het merkdenken zich verspreid naar dienstverlening, retailers en zelfs persoonlijkheden. Inmiddels kijken we er niet meer van op dat scholen, ziekenhuizen en steden als merk in de markt worden gezet.

De waarde van merken komt voort uit de mate waarin ze invloed hebben op het keuzegedrag van mensen. Met de verkiezingen voor de deur, is het interessant om vanuit het perspectief van het merkdenken ook naar de politieke partijen te kijken. Al moeten we ons daarbij wel realiseren dat de politiek per definitie een samensmelting van de verschillende belangen van de groepen en individuen in de samenleving is. Hieronder beschrijf ik kort enkele kenmerken van sterke merken, die bepalend zijn voor de invloed op het keuzegedrag.

• Sterke merken hebben een duidelijk en onderscheidend profiel
Voor politieke partijen geldt dat de leider in belangrijke mate de beeldvorming van de partij bepaald. Op dit moment is het de PVV die het meest profiteert van de bekendheid van zijn lijsttrekker. De opvallende verschijning van Geert Wilders, maar juist ook zijn ongenuanceerdheid en de herhaling van enkele duidelijke stand-punten op het gebied van immigratie en integratie zijn de belangrijkste bouwstenen van zijn bekendheid en onderscheidendheid.

• Sterke merken willen niet alles voor iedereen zijn.
Het maken van keuzes is ook voor politieke partijen essentieel. Zo kiest VVD sinds oudsher voor een duidelijke profilering op de doelgroep ondernemers en beter bedeelden. Voor deze verkiezingen benoemde VVD de hypotheekrenteaftrek tot kernissue. Voor de betreffende doelgroep een duidelijk en relevant issue.

• Sterke merken zijn authentiek in hun handelen.
De oppervlakkige interesse in de politiek en de ervaren afstand tot de burgers heeft ertoe geleid dat lijsttrekkers niets meer te dol is om de aandacht van de burger te krijgen. Populaire uitspraken, maar ook persoonlijke ontboezemingen van verschillende prominenten zijn vaak geforceerde pogingen om de aansluiting met doelgroepen te krijgen. Sterke merken blijven juist dicht bij zichzelf en creëren loyale consumenten op basis van hun waarden en visie. Zij laten zich niet leiden door hun doelgroepen, maar sluiten op een relevantie manier aan bij hun belevingswereld. Bij authentieke leiders in de politiek, die zich niet laten leiden door de omstandigheden of doelgroepsentimenten, denk ik aan Job Cohen, Femke Halsema en oud SP fractieleider Jan Marijnissen.

• Ten slotte: Sterke merken beloven niet alleen, maar maken ook waar.
Inherent aan de politiek is dit wellicht het lastigste punt voor politieke partijen en hun leiders. In Nederland zullen we immers altijd te maken hebben met coalities van partijen die samen de regie moeten voeren vanuit een gezamenlijk regeerakkoord. Waardoor de belofte die op voorhand door een partij wordt gedaan per definitie niet letterlijk gerealiseerd zal worden. Jan Peter Balkenende lijkt zich van dit principe goed bewust en probeert zich te profileren als de leider die zijn beloftes waarmaakt. Hij wijst er continu op dat het de afgelopen jaren in Nederland, dankzij zijn inzet, zeker niet slecht is gegaan.

Het vertrekpunt bij merkmanagement is dat merken in algemene zin dienstverleners zijn; ze reduceren de complexiteit bij het maken van keuzes. Sterke merken scoren daarom goed op alle hierboven beschreven kenmerken. Ik ben ervan overtuigd dat dit ook voor politieke partijen geldt.

Eerlijk zijn is in

Wednesday, February 24th, 2010

Foto Mary Column EerlijkNaast eerlijke koffie, bananen en katoen hebben we sinds enige tijd ook eerlijke chocola. En onlangs stuitte ik op een eerlijke bankwijzer waarmee je kunt zien hoe je bank scoort op een aantal maatschappelijke thema’s. De aandacht voor eerlijkheid is de laatste tijd met reden groter geworden. Na het omvallen van gerenommeerde banken heeft ons vertrouwen een behoorlijke knauw gekregen. Het cynisme van de consument is op een hoogtepunt.

Logischerwijs zoeken mensen naar betrouwbare alternatieven voor massamarketing en hypercommercie. Grote merken die het blinde vertrouwen van de consument terug willen winnen, springen hier op in. Ook Albert Heijn, met het merk Puur en Eerlijk waaronder alle producten vallen die met extra zorg voor mens, dier, natuur of milieu zijn geproduceerd, geteeld of ingekocht. Maar hoe puur en eerlijk kun je zijn, als je het expliciet op de verpakking vermeldt? Bij mij gaat er altijd een belletje rinkelen als mensen zeggen: “Als ik heel eerlijk ben…” Het feit dat er naast Scharreleieren, Vrije uitloopeieren en Biologische eieren nu ook nog Puur en Eerlijk eieren in het schap staan, maakt het verhaal niet sterker.

Jarenlang onderzoek van Beverland aan de RMIT Universiteit in Australië bevestigt mijn vermoeden dat eerlijkheidsclaims niet werken. Zijn onderzoek toont aan dat authentieke merken op de lange termijn veruit het meest succesvol zijn, maar het blijkt dat het geen zin heeft om authenticiteit en eerlijkheid als productclaims op te voeren. Beweren dat je eerlijk en authentiek bent, wil namelijk niet zeggen dat je ook zo wordt gezien.

Consumenten zijn geen passieve ontvangers van marketinginformatie. Ze interpreteren boodschappen en geven zelf actief betekenis aan een merk en dat kan het tegenovergestelde zijn van wat de brand manager in gedachte had. Identiteitsdoelen –wie wil ik zijn?- en de sociale omgeving of subcultuur –wat vinden mijn vrienden ervan?- spelen hierbij een cruciale rol. Vandaag de dag hebben mensen via internet en mobiel gemakkelijk toegang tot alle informatie over merken. Bovendien is dankzij de interactieve media het uitwisselen van informatie en de sociale beïnvloeding nog sterker. Er is dus maar één manier om eerlijk gevonden te worden en dat is door eerlijk te zijn.